Sĩ diện là gì, nó tốt hay xấu?

Trong mỗi con người, ai cũng có lòng tự trọng, nhưng mức độ tự trọng ở một số người cao hơn so với mức bình thường, và đó đã khiến tự trọng trở nên sĩ diện, bình dân gọi là “bị quê”, thiếu niên trung học gọi đó là “bị quế” (tức thêm dấu sắc vào).

Sĩ diện là gì, nó tốt hay xấu?

Lòng tự trọng là gì?

Như chúng ta đã biết, lòng tự trọng là một trong những phẩm chất tốt đẹp của một con người. Đây là đức tính luôn biết chú ý và giữ gìn phẩm giá, nhân cách của mình trong mọi hoàn cảnh của đời sống. Do đó, người có lòng tự trọng luôn để ý đến những lỗi phạm dù là vô tình hay hữu ý đều cố gắng khắc phục ngay lập tức, thậm chí còn cảm thấy xấu hổ vì điều ấy. Nhưng còn người sĩ diện thì như thế nào?

Sĩ diện là thế nào?

Thưa người sĩ diện thì hơn mức tự trọng theo chiều hướng tiêu cực, tức là đối lập chứ không phải là biết ngượng ngùng về sự sai trái của mình, thậm chí họ còn trơ tráo và bênh biện cho lỗi lầm của mình. Sĩ diện là động thái tự nâng cao chính mình, dù thật chất không phải như thế và bao biện cho danh dự cũng như mọi hành động, suy nghĩ của mình để khiến nó trở nên tốt đẹp trước mặt mọi người.

Sĩ diện phát xuất từ đâu?

Sĩ diện phát xuất do chính con người ấy không tự tin vào bản thân, không đủ, không có những yếu tố như những người khác và thậm chí có cố gắng cũng khó được đạt được nhưng lại rất thích được bằng người khác, muốn được mọi người nể trọng, thấy được mọi mặt tốt đẹp của mình và dùng đủ mọi cách để che giấu mọi lỗi sai để thể hiện mình tốt đẹp trước mọi người.
Người sĩ diện không hề do bị tự ti mà như thế, nhưng là một bản tính xấu, muốn được cao hơn cái mình đang đứng. Căn bản là họ thích làm “nổi”, thích “thể hiện” và nổ lực thay đổi không có, chỉ là biếng nhác.

Nên phân biệt sĩ diện và tự trọng

Một con người trưởng thành và tử tế thì chỉ nên có tự trọng là rất đủ, không cần sĩ diện.  Nhìn về mặt nghĩa cho đúng, sĩ diện thật là từ chỉ ra điều tiêu cực, và người nào cũng có chất sĩ diện trong người, chỉ là nhiều hay ít mà thôi.

Phái nam sĩ diện nhiều hơn phụ nữ

Đúng vậy, thiên định tạo phụ nữ với bản chất yếu đuối và nhiều “cấu hình” phức tạp, vì thế phụ nữ nhìn nhận chính mình, đa số ít sĩ diện hơn phái nam. Ngược lại, phái nam nghĩ mình đấng trượng phu, những người cao trọng và to lớn, những người hơn người khác, ít là hơn phụ nữ, nên họ coi mình cần được tôn trọng hơn hết. Chính vì thế, thời phong kiến cho đến nay, trọng nam khinh nữ vẫn tiếp diễn.
Trong phái nam có sự háu thắng, hung bạo và cao ngạo hơn phái nữ vì thiên định sức khỏe và bản chất như thế.

Sĩ diện phá vỡ mọi mối tương quan

Vì sĩ diện, người thân yêu có thể đánh giết nhau, chứ chưa nói đến người ngoài đường. Vì sĩ diện, người ta sẵn sàng xúc phạm đến nhau bằng mọi cách, nhất là phái nam. Do sĩ diện mà phá vỡ đi sự đánh giá của người khác vào mình, và cũng do nó đã phá vỡ đi hình ảnh, mối tương quan tốt đẹp và cả những mối quan hệ thân thiết.
Mỗi khi máu sĩ diện nổi lên, người sĩ diện (thường là nam giới) rất háu thắng và sẵn sàng cướp mọi sự tôn trọng và đặt nó vào mình một cách dữ tợn và đang ghét. Sĩ diện hẳn là một bản tính xấu, nó vô tình hoặc hữu ý đánh đổ tầm nhìn xa trông rộng hay những kế hoạch tốt đẹp sắp diễn ra.

Sĩ diện dễ suy đồi đạo đức

Người sĩ diện để báo vệ cho hành động và suy nghĩ của mình; họ cần phải trình diễn những nét đẹp tự bản thân không có cho người khác thấy và che giấu lấp liếm lầm lỗi của mình. Vì thế họ phải nói dối, phải có một kế hoạch trình diễn trước mọi người một cách xảo trá và láo lếu. Người sĩ diện không cho đó là sai nhưng lại thấy việc đó cần làm để mọi người coi trọng mình. Thành ra, ngày một phạm sai lầm, dẫn đến suy đồi đạo đức, vì chỉ chú ý “xạo sự” chứ không chăm lo vun tưới cho điều tốt đẹp khác.

Có nên góp ý cho người sĩ diện nhiều?

Không nên, hoàn toàn không nên. Người đã sĩ diện thì điều muốn là mọi người phải coi trọng mình, góp ý cho người sĩ diện thêm tốt sẽ làm cho người đó nghĩ đang xem thường. Chuyện sẽ trở thêm xấu hơn khi nhắc nhở và góp ý cho người sĩ diện thêm tốt. Hãy từ bỏ ý định góp ý với người đang sĩ diện.

Làm sao để tránh sự sĩ diện?

Muốn tránh sự sĩ diện ta cần thường xuyên xem xét bản thân của mình, xem mình làm được đến đâu và đang đứng vị trí nào trong cuộc sống này. Hai là phải hết sức học tập, trau dồi kiến thức và các kĩ năng. Có thể, ta ngày một rèn luyện mình qua sách vở, tri thức và tôi luyện đạo đức, ta sẽ trở nên xa lánh dần với sĩ diện.
Học cách khiêm tốn chấp nhận mình, chấp nhận sự vừa đủ và sẵn sàng đón nhận những điều mới mẻ vào cuộc sống. Người ta thường nói thầy dạy của sự khôn ngoan chính là sự im lặng, hãy im lặng khi người khác khích bác hay đốc thúc mình, hãy suy nghĩ thật kĩ trước khi ứng xử.

Tạm kết

Muốn tránh sĩ diện, muốn thật sự có lòng tự trọng? Muốn là con người tử tế? Hãy xét mình hằng ngày, nhìn thấy lỗi sai và can đảm sửa đổi. Hãy học tập và rèn luyện nhiều kiến thức cùng kỹ năng một cách siêng năng và hết mình. Hãy xem việc thay đổi bản thân nên tốt đẹp và điều chính yếu của cuộc sống.
Hãy chấp nhận con người thật và chỗ đứng của mình, nhưng đừng chấp nhận mình “đứng yên” mà không học hỏi.

Bùi Đức Thể.

Sĩ diện là gì, nó tốt hay xấu?
5 (100%) 2 votes

Bình luận